Bogdan Milanković's Contribution to the Development of Musical Culture in Sarajevo between World Wars

Допринос Богдана Миланковића развоју музичке културе Сарајева између двају свјетских ратова

Authors

  • Fatima Hadžić University of Sarajevo, Academy of Music

Keywords:

Bogdan Milanković, Sarajevo, Bosnia and Herzegovina, interwar period, musical culture

Abstract

Dr Bogdan Milanković was one of the key figures in the musical life of Sarajevo between two world wars. A doctor of Romance philology who spent his working life as a high school teacher, Milanković also served as director and teacher of the District School of Music, president of the Sarajevo Philharmonic, music writer, and violin maker. The article is a contribution to the biography of Bogdan Milanković based on archival sources and historical press, while trying to determine his influence to the development of musical culture in Sarajevo in the interwar period.

References

A. D. [Dobronić, Antun]. [1926]. „Milanković, Bogdan Dr“. U Narodna enciklopedija srpsko-hrvatsko-slovenačka, II, ur. Stanoje Stanojević, 762. Zagreb: Bibliografski zavod d.d., 1921, 762. http://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00149_19210102|page:774.

Alaupović, Tugomir. 1914. Prepis izvještaja od 3. marta 1914. Dosje Bogdana Milankovića, Personalni dosjei službenika, II, 1918–1945, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Anonymous. [1935]. Novinski članak „Uspjeli koncerat g. Frica Pinte“ iz dnevnog lista Jugoslavenska pošta, [3. maj 1935]. Ostavština Bogdana Milankovića, Muzej književnosti i pozorišne umjetnosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Anonymous. 1911. „Društvo srednjoškolskih profesora u Bosni i Hercegovini“. Musavat, god. VI, 13. juli, br. 44: 3.

Anonymous. 1912. „Skupština srednjoškolskih profesora“. Zeman, god. II, 4. juli, br. 59: 3

Anonymous. 1916. „Dobrotvorna zabava (Gradske vijesti)“. Sarajevski list, god. XXXIX, 30. maj, br. 141: 2.

Anonymous. 1927a. „Glavna skupština ‘Cvijete Zuzorić'“. Jugoslavenski list, god. X, 1. januar br. 1: 4.

Anonymous. 1927b. „Profesori kao predsjednici birališta“. Jugoslavenski list, god. X, 31. juli, br. 172: 4

Anonymous. 1928a. „Milanković, Dr. Bogdan“. U Ko je ko u Jugoslaviji, 95. Beograd: Jugoslovenski godišnjak; Zagreb: Nova Evropa.

Anonymous. 1928b. „Novi odbor društva 'Cvijeta Zuzorić'“. Jugoslavenski list, god. XI, 20. maj, br. 119: 4.

Anonymous. 1929a. „Miss Sarajevo za 1930“. Večernja pošta, god. IX, 28. decembar, br. 2559: 6

Anonymous. 1929b. „Nova uprava Cvijete Zuzorić. Sa glavne godišnje skupštine“. Jugoslavenski list, god. XII, 24. septembar, br. 224: 5.

Anonymous. 1930a. „Predaja ordena. Odlikovanim profesororima I. sarajevske gimnazije“. Jugoslavenski list, god. XXII, 19. novembar, br. 275: 10.

Anonymous. 1930b. „Skupština Cvijete Zuzorić“. Jugoslavenski list, god. XIII, 30. septembar br. 226: 5.

Anonymous. 1939. „Osam pozorišnih nagrada“. Jugoslavenski list, god. XXII, 19. decembar, br. 300: 6.

Anonymous. 1964. „Bogdan Milanković dopisni član“. Godišnjak SANU LXIX: 411–412.

Anonymous. 1965. „Bogdan Milanković dopisni član dopuna bibliografije“. Godišnjak SANU LXX: 385.

Anonymous. 1968. „Komemorativna sednica Odeljenja likovne i muzičke umetnosti održana 1. septembra 1966. godine, u 17 časova“. Glasnik SANU 18:2: 147–148.

Anonymous. 1984a. „Milanković-Janjić Ubavka“. U Leksikon jugoslovenske muzike, 2, ur. Krešimir Kovačević, 10. Zagreb: Jugoslavenski leksikografski savez „Miroslav Krleža“, 1984.

Anonymous. 1984b. „Milanković Bogdan“. U Leksikon jugoslovenske muzike, 2, ur. Krešimir Kovačević, 9–10. Zagreb: Jugoslavenski leksikografski savez „Miroslav Krleža“.

Antonicek. 1967. „Korngold, Julius Leopold“. U ÖBL 1815-1950, Bd. 4 (Lfg. 17, 1967), 132. https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_K/Korngold_Julius-Leopold_1860_1945.xml.

B. M. [Milanković, Bogdan]. 1928a. „Koncert Klemens Menšik“. Pregled II, br. 51 (10 aprila), 8.

B. M. [Milanković, Bogdan]. 1928b. „Duhovni koncert ‘Sloge’“. Pregled II, br. 51 (10 aprila), 8–9.

Bibliografija "Pregleda": 1910–1912, 1927–1941. 1967. Sarajevo: Narodna biblioteka Bosne i Hercegovine.

Biografija.Org. 2023. „Milutin Milanković“. https://www.biografija.org/nauka/milutin-milankovic/.

Bujić, Bojan. 1973. „Pedeset godina Sarajevske filharmonije“. Zvuk 3: 288–296.

Čavlović, Ivan. 2011. Historija muzike u Bosni i Hercegovini. Sarajevo: Muzička akademija.

Ć. L. [Ćiril Ličar]. 1924. „B. Milankovitch: Die Grundlagen der modernen pianistischen Kunst“. Sveta Cecilija, god. 18, br. 1: 24.

Ćuković, Milan. 1920. Prepis izvještaja od 13. 10. 1920. Dosje Bogdana Milankovića, Personalni dosjei službenika, II, 1918–1945, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Ćuković, Milan. 1921. Prepis izvještaja od 9. septembra 1921. Dosje Bogdana Milankovića, Personalni dosjei službenika, II, 1918–1945, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Danon, Oskar. 2005. Ritmovi nemira. Sarajevo: Rabic.

Danon, Oskar.1976. „Kolegijum artistikum“. U Sarajevo u revoluciji. Revolucionarni radnički pokret 1937-1941, 1, ur. Nisim Albahari i ostali, 317–324. Sarajevo: Istorijski arhiv.

Dietl, Ludwig. 1923. Prepis i prevod pisma upućenog Bogdanu Milankoviću, Beč, 25. juna 1923. Privatni arhiv Maje Ilić, unuke Bogdana Milankovića, Amsterdam, Nizozemska.

Dimić, Ljubodrag. 2000. „Kulturna politika u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (mogućnosti i ograničenja)“. U Dijalog povjesničara – istoričara, 2, ur. Hans-Georg Fleck i Igor Graovac, 307–324. Zagreb: Zaklada Friedrich Naumann Stiftung.

Dočkal, Kamilo. 1940. „Naše violine i njihovi graditelji (nastavak)“. Sveta Cecilija XXXIV, sv. 3, maj–juni, str. 40–46.

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932a. „Sarajevska filharmonija: Koncert Vike Čalete“. Pregled VI, sv. 97 (januar), 436.

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932b. „Simfonijski koncerat vojne muzike“. Pregled VI, sv. 99–100 (mart–april), 205–206

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932c. “Koncert pevačkog društva ‘Hlahol’ iz Praga”. Pregled VI, sv. 101 (maj), 273.

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932d. „Koncert Jana Kubelika“. Pregled VI, sv. 99–100 (mart–april), 203–204

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932e. „Koncert Đorđa Jovanovića“. Pregled VI, sv. 107–108 (novembar–decembar), 660.

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1932f. „Proslava 82-og rođendana Tome Masarika. Koncert Ervine Brokeš-Beneš“. Pregled VI, sv. 99–100 (mart–april), 204–205.

Euzebije [Milanković, Bogdan]. 1933. „Koncert Vaša Pšihoda“. Pregled VII, sv. 113, 323–324.

Golubović, Marija. 2015. „Nepoznati Milanković: O Bogdanu Milankoviću i njegovom radu u oblasti muzike“. U Sociološki aspekt pedagogije i izvođaštva u scenskim umetnostima. Zbornik radova Sedamnaestog pedagoškog foruma scenskih umetnosti, Beograd, 12–14. decembra 2014, ur. Milena Petrović, 181–188. Beograd: Fakultet muzičke umetnosti, 2015.

Hadžić, Fatima i Paćuka, Lana. 2020. „A Contribution to the Knowledge of the Life and Work of Abraham S. Suzin“. U Zbornik radova “Muzika u društvu”, ur. Amra Bosnić, Naida Hukić i Nerma Hodžić-Mulabegović, 225–267. Sarajevo: Muzička akademija Univerziteta u Sarajevu, Muzikološko društvo FBiH.

Hadžić, Fatima. 2014. „Društveni kontekst djelovanja Sarajevske filharmonije u periodu između dva svjetska rata“. U Zbornik radova „Muzika u društvu“, ur. Fatima Hadžić, 41–57. Sarajevo: Muzikološko društvo FBiH, Muzička akademija u Sarajevu.

Hadžić, Fatima. 2018a. Muzičke institucije u Sarajevu (1918–1941): Oblasna muzička škola i Sarajevska filharmonija. Sarajevo: Muzička akademija, Institut za muzikologiju.

Hadžić, Fatima. 2018b. „Osnivanje i djelatnost Oblasne muzičke škole u Sarajevu (1920–1941)“. Muzika XXII, br. 1: 6–35.

Ilić, Maja. 2023. Mail upućen autorici, 6. juna 2023. Privatni arhiv autorice.

J. K. [Julius Korngold] 1923. „Konzerte“. Neue Freie Presse, 19. novembar, br. 21262: 6. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=nfp&datum=19231119&seite=6&zoom=33.

Korespodencija između Vinka Višića i Dr. Bogdana Milankovića iz Sarajeva. 1963. PPMHP 144991, Pomorski i povijesni muzej Hrvatskog primorja Rijeka, Hrvatska.

Kovačević, Krešimir, ur. Muzička enciklopedija, 2. Zagreb: Jugoslavenski leksikografski zavod, 1974.

Kovačević, Krešimir, ur. Muzička enciklopedija, 3. Zagreb: Jugoslavenski leksikografski savez, 1977.

Kučukalić, Zijo. 1966. „In memoriam Bogdanu Milankoviću“. Zvuk, 69: 487–488.

Lasić, Miro. [1957]) Novinski članak “Violine našeg majstora“ iz dnevnog lista Oslobođenje, [1. maj 1957]. Privatni arhiv Maje Ilić, unuke Bogdana Milankovića, Amsterdam, Nizozemska.

Lemajić, Jelena. 2009. „Strune preživele večni kalendar“. Novosti. https://www.novosti.rs/vesti/naslovna/reportaze/aktuelno.293.html:252183-Strune-prezivele-vecni-kalendar.

M. [Milanković, Bogdan]. 1927. „Orkestarski koncert sarajevske filharmonije“. Pregled I, br. 8 (februar), 20.

M. [Milanković, Bogdan]. 1928a. „Proslava 10-godišnjice oslobođenja češko-slovačkog naroda“. Pregled II, sv. 59 (novembar), 329.

M. [Milanković, Bogdan]. 1928b. „Sarajevska filharmonija“. Pregled II, sv. 59 (novembar), 330–332.

M. [Milanković, Bogdan]. 1929a. „Orkestarski koncert Sarajevske filharmonije“. Pregled III, sv. 61 (januar), 52–54.

M. [Milanković, Bogdan]. 1929b. „Koncert Jaroslava Kocijana“. Pregled III, sv. 63 (mart), 159–160

M. [Milanković, Bogdan]. 1929c. „Koncert Vlastimira Jecića. Orkestarski koncert Sarajevske filharmonije. Simfonijski concert Bosanske Vojne Muzike“. Pregled III, sv. 64 (april), 214–216.

M. [Milanković, Bogdan]. 1929d. „Koncerti slovačkih učitelja. Sarajevska Filharmonija: Proslava 25-godišnjice smrti Dra Antonina Dvořáka. Simfonijski koncert Vojne muzike“. Pregled III/1929, sv. 71 (novembar), 287–288.

M. [Milanković, Bogdan]. 1929e. „Sarajevska filharmonija: Drugi (orkestarski) koncert“. Pregled III, sv. 72 (decembar), 347–348.

M. [Milanković, Bogdan]. 1930a. „Muzičko Sarajevo“. (Sarajevska filharmonija): koncerat Frica Pinte”. Pregled IV, sv. 74 (februar), 112–113.

M. [Milanković, Bogdan]. 1930b. „Pedeseti koncerat sarajevske Filharmonije“. Pregled IV, sv. 78 (juni), 431–433.

M. [Milanković, Bogdan]. 1934. „Proslava Masarikova rođendana: Koncert sarajevske filharmonije“. Pregled VIII, sv. 123 (mart), 187.

Makanec, Zdenka. 1925. „Die Grundlagen der modernen pianistischen Kunst, von Bogdan Milankovitch. – Leipzig“. U Srpski književni glasnik, ur. Svetislav Petrović, Nova serija, knj. XVI br. 4, 16. oktobar 1925, str. 310–314. https://digitalna.nb.rs/view/URN:NB:RS:SD_E74E1D9A175FE5728805716D3DEA6D36-1925-K003

Milanković, Bogdan i dr. 1923. Dopis Policijskoj direkciji u Sarajevu, Sarajevo, 25. juni 1923. Pokrajinska uprava za Bosnu i Hercegovinu, PU, 18/92/33, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Milanković, Bogdan. 1920. „O tonskoj umetnosti“. Narodno jedinstvo, 3, 5.

Milanković, Bogdan. 1927. „Ludvig Van Betoven“. Pregled I, br. 13: 8.

Milanković, Bogdan. 1928a. „O umetničkom sviranju na klaviru“. Muzika I, sv. 3: 64–67.

Milanković, Bogdan. 1928b. „O umetničkom sviranju na klaviru“. Muzika I, sv. 4: 93–96.

Milanković, Bogdan. 1931. Molba za smanjivanje broja časova u gimnaziji, 21. septembar 1931. Ministarstvo prosvete Kraljevine Jugoslavije 1918-1941, AJ, 66-392-637, 44436/31, Arhiv Jugoslavije, Beograd, Srbija.

Milanković, Bogdan. 1934. „Zašto je Kremona propala“. Zvuk 2: 97–101.

Milanković, Bogdan. 1935. „Opis gudačkog instrumenta, Ogled muzičke nomenklature“. Zvuk 3: 359–362.

Milanković, Bogdan. 1939. „Muzika u Sarajevu“. Profesorski glasnik, knj. XIX, sv. 11–12: 831–843.

Milanković, Bogdan. 1940. „Dugi ili kratki predudar“. Muzički glasnik X, br. 9–10: 145–149.

Milanković, Bogdan. 1952a. Osnovi pijanističke umetnosti. Posebna izdanja SAN, knj. CLXXXVIII. Muzikološki institut, knj. 3. Beograd: Naučna knjiga.

Milanković, Bogdan. 1952b. Italijanska gramatika. Beograd: Naučna knjiga.

Milanković, Bogdan. 1952c. Udžbenik francuskog jezika. Sarajevo: Svjetlost.

Milanković, Bogdan. 1954. „O funkcijama i upotrebi francuskog i italijanskog člana (s obzirom na upotrebu u španskom)“. Radovi. 2. Odjeljenje istorisko-filoloških nauka, knj. 1, 85–110. Sarajevo: Naučno društvo NR Bosne i Hercegovine.

Milanković, Bogdan. 1956. Violina, njena istorija i konstrukcija. Posebna izdanja SAN, knj. CCLX. Muzikološki institut, knj. 8. Beograd: Naučna knjiga.

Milanković, Bogdan. 1958. „O vibratu na violini“. Zvuk, 19-20: 403–411.

Milanković, Bogdan. 1961a. „Umetnička reprodukcija i nauka“. Zvuk, 43-44: 123–134.

Milanković, Bogdan. 1961b. „O prvom usponu violinistike“. Jubilarna sveska u čast 20-godišnjice ustanka naroda Jugoslavije 1941-1961, Glas CCLII. Odeljenje za likovnu i muzičku umetnost SANU, knjiga 1. Beograd: Naučno delo.

Milanković, Bogdan. 1963a. „O odnosu emotivnosti sekundarnih i tercijalnih prema emotivnosti primarnih psihičkih fenomena s osobitim obzirom na estetsku sferu“. Radovi – Naučno društvo SR Bosne i Hercegovine. Odjeljenje istorijsko-filoloških nauka, XX, knj. 7, 57–75. Sarajevo: Naučno društvo SR Bosne i Hercegovine.

Milanković, Bogdan. 1963b. Pismo dr. Bogdana Milankovića upućeno Vinku Višiću, Sarajevo, 18. oktobar 1963. Glazbena zbirka, Korespodencija između Vinka Višića i Dr. Bogdana Milankovića iz Sarajeva, PPMHP 144991/5, Pomorski i povijesni muzej Hrvatskog primorja Rijeka, Hrvatska.

Milanković, Bogdan. 1963c. Pismo dr. Bogdana Milankovića upućeno Vinku Višiću, Sarajevo, 24. novembar 1963. Glazbena zbirka, Korespodencija između Vinka Višića i Dr. Bogdana Milankovića iz Sarajeva, PPMHP 144991/3, Pomorski i povijesni muzej Hrvatskog primorja Rijeka, Hrvatska.

Milanković, Milutin. 2009. Uspomene, doživljaji i saznanja. Beograd: Zavod za udžbenike.

Pejanović, Đorđe. 1953. Srednje i stručne škole u Bosni i Hercegovini od početka do 1941 godine. Sarajevo: Svjetlost.

Plesske, Hans-Martin i Deaville, James. 2001. "Kahnt, Christian Friedrich." Grove Music Online. https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000014597.

Ribić, Benjamin. 2023. Mail upućen autorici, 15. aprila 2023. Privatni arhiv autorice.

Rihtman-Šotrić, Dunja. 1986. „Bibliografija akademika Cvjetka Rihtmana“. U Zbornik radova u čast akademika Cvjetka Rihtmana, ur. Borivoj Čović, 21–26. Sarajevo: Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1986.

SANU. 2023. „Milutin Milanković“. https://www.sanu.ac.rs/clan/milankovic-milutin/.

Službenički list. n.d. Dosje Bogdana Milankovića, Personalni dosjei službenika, II, 1918–1945, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Spomenica (drugi ozvještaj) Oblasne muzičke škole. 1930. Sarajevo: Državna štamparija.

Statut Oblasne muzičke škole. 1924. Ministarstvo prosvete Kraljevine SHS – Odjeljenje za Bosnu i Hercgovinu, MPRO, 1924, 8952, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Statut za Oblasnu muzičku školu u Sarajevu. 1920. Zemaljska vlada za Bosnu i Hercegovinu, ZVS2, 1921, 243, 92/17/11, Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Šarenac, Darko. [1961]. Novinski članak „Ljubav koja ne stari. Rad podmlađuje. Tajna violinskog carstva“ iz časopisa Duga. Ostavština Bogdana Milankovića, Muzej književnosti i pozorišne umjetnosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Talam, Jasmina. 2016. „Fra Branko Marić, začetnik bosanskohercegovačke etnomuzikologije“. U Zbornik radova u čast 120-godišnjice rođenja prvog bosanskohercegovačkog etnomuzikologa fra dr. Branka Marića, ur. Jasmina Talam i Tamara Karača Beljak, 21–39. Sarajevo: Muzička akademija; Mostar: Hercegovačka franjevačka provincija.

Universität Wien – Universitätsarchiv. 2023. „PH RA 2506 Milankovic, Bogdan, 1908.05.27-1908.05.29 (Akt)“. https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=209986.

Višić, Vinko. 1963. Pismo Vinka Višića upućeno dr. Bogdanu Milankoviću, Rijeka, 8. oktobar 1963. Glazbena zbirka, Korespodencija između Vinka Višića i Dr. Bogdana Milankovića iz Sarajeva, PPMHP 144991/6, Pomorski i povijesni muzej Hrvatskog primorja Rijeka, Hrvatska.

Downloads

Published

30.12.2023

How to Cite

Hadžić, Fatima. 2023. “Bogdan Milanković’s Contribution to the Development of Musical Culture in Sarajevo Between World Wars: Допринос Богдана Миланковића развоју музичке културе Сарајева између двају свјетских ратова”. MUZIKOLOGIJA-MUSICOLOGY, no. 35 (December). Belgrade, Serbia:129-51. https://muzikologija-musicology.com/index.php/MM/article/view/84.

Issue

Section

Articles